__________

قرارداد آتی 

__________

قرارداد آتی سهام، قراردادی دو طرفه است كه بر اساس آن، خریدار و فروشنده تعهد می‌‌کنند سهام پایه قرارداد را به قیمت مشخص و در تاریخ معینی در آینده معامله کنند.

طرفین برای اطمینان از ایفای تعهدات تعیینشده در قرارداد بهصورت شرط ضمن عقد متعهد میشوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار یا اتاق پایاپای بگذارند. این وجه تضمین اولیه متناسب با تغییرات قیمت آتی سهم (قیمت تسویه روزانه)، بهطور روزانه تعدیل میشود.

قرارداد آتی سهام، بهطور همزمان از ویژگیهای سهام و قراردادهای آتی برخوردار است، از این رو برای سرمایهگذاران حرفهای و معاملهگران خرد جذابیت خاصی دارد. این ابزار، علاوه بر ایجاد فرصتهای جدید برای مدیریت ریسک در بازارهای سهام، امکان کسب سود از تغییرات آتی قیمت را هم براي مشارکتکنندگان بازار فراهم مي­كند.

برخی از مزایای این ابزار مالی را میتوان بهصورت زیر برشمرد:

·      به دلیل ویژگی اهرمی، با سرمایه کمتر میتوان سود بیشتری کسب کرد: در بازار آتی بهمنظور اتخاذ موقعیت خرید یا فروش، به جای 100 درصد ارزش معامله، فقط درصدي از آن (بهعنوان مثال 20درصد)، وجه تضمین پرداخت میشود. بهعبارت دیگر، امکان سرمایهگذاری 5 برابر، نسبت به آورده شخص، فراهم است.

·      امکان پوشش ریسک را فراهم میآورد؛

·      بهدلیل نقش کارگزار و اتاق پایاپای، ریسک اعتباری طرفين معامله اندك است؛

·      سود و زیان قراردادهای آتی بهصورت روزانه به حساب سرمایهگذار واریز میشود و کسب سود در این بازار بر خلاف بازار سهام، منوط به بستن موقعیت و خروج از بازار نیست؛

·      امکان کسب سود در بازار افزایشی[1] و کاهشی[2]، فراهم است و این ویژگی به افزایش کارایی بازار کمک میکند؛

·      سرمایهگذاران بدون توجه به سررسید قراردادها، میتوانند طی دوره معاملاتی قرارداد با بستن موقعیت خود از طریق معامله معکوس (خرید در برابر فروش و فروش در برابر خرید) از بازار خارج شوند؛

·      امکان کشف قیمت[3] بهتر سهام پایه را فراهم میآورد: هر چند بازارهای آتی برآورد قطعی از قیمت آتی سهم پایه ندارند، اما اطلاعات ارزشمندی در مورد ریسک، ثبات یا عدم ثبات قیمت در آینده ارائه میدهند. در واقع، قراردادهای آتی بیانگر انتظارات بازار درباره قیمتهای آینده سهم پایه قرارداد هستند؛

·      سهامداران عمده و سرمایهگذارانی که افق سرمایهگذاری بلندمدت دارند، میتوانند از این بازار برای پوشش ریسک ناشی از نوسان قیمت سهام در اختیار خود، استفاده کنند؛

·      برای اتخاذ موقعیت فروش، نیاز به در اختیار داشتن سهام پایه نیست و سرمایهگذاران میتوانند بر اساس پیشبینیهای خود، اقدام به فروش کنند؛

·      بازار آتی بر خلاف بازار سهام، تحت تاثیر خرید و فروشهای سهامداران عمده قرار نمیگیرد؛

·      نقدشوندگی قرارداد آتی سهام بهدلیل ماهیت آن به نسبت سهم پایه بیشتر است: بازارهای ابزارهای مشتق، از نقدشوندگی بالایی برخوردارند. زیرا در این بازارها نسبت به بازارهای سهام، سرمایه کمتری برای انجام معاملات موردنیاز است و بازده و ریسک در سطح دلخواهی قابل تعدیل هستند، به همین دلیل معاملهگران بیشتری جذب این بازارها میشوند. همچنین راهبردهای معاملاتی مختلفی در این بازارها بدون تغییرات زیاد قیمت، قابل اجرا هستند. بهعبارت دیگر، معاملات در این بازارها بهعنوان جایگزین یا مکمل بازارهای نقدی سهام، راحتتر و جذابتر است؛ و

·      هزینه معاملات قرارداد آتی سهام اندک است: کارمزد معامله در بازار آتی در بورس تهران مشابه کارمزد معاملهای با ارزش برابر در بازار سهام است. با توجه به اینکه مالکیت سهام تا قبل از سررسید بین طرفین قرارداد جابجا نمیشود، هزینههای نقل و انتقال و مالیات در این قراردادها وجود ندارد.

ددریافت فایل PDF



[1]. Bullish Market

[2]. Bearish Market

[3]. Price Discovery